Citius Advocaten Logo
Citius Advocaten Logo

Uitspraak over prepack pyrrusoverwinning voor het FNV

22 June 2017

Het Europese Hof van Justitie heeft op 22 juni 2017 in een zaak die het FNV heeft aangespannen rond het ontslag in 2014 van alle werknemers bij kinderopvang Estro, geoordeeld dat werknemers bij een prepack dezelfde rechten hebben als bij een gewone overname. Zij mogen in een prepack niet zomaar ontslagen worden. In een ‘gewoon’ faillissement mag dat wel. Ter opfrissing: een prepack regelt in detail en in het geheim de overdracht van een bedrijf om na een faillietverklaring een snelle doorstart te maken voor de levensvatbare onderdelen, een zogenaamd flitsfaillissement.

Het FNV vond dat in een prepack wel dezelfde regels moeten gelden als bij een overgang van onderneming. Estro was al voor het faillissement op zoek naar een koper voor daarna en daarmee was het faillissement niet het ‘doel’ maar een ‘middel’ om met zelf geselecteerde werknemers en schuldenvrij door te starten. Het Hof volgt deze redenering en vindt dat het hierdoor niet is te verklaren of rechtvaardigen dat werknemers worden beroofd van de rechten die de EG-Richtlijn inzake het behoud van rechten van werknemers bij overgang van ondernemingen aan hen toekent.

Daarmee komt een einde aan de sinds 2011 in Nederland geïntroduceerde en omstreden prepack. De faillissementen van Estro, garnalenpeller Heiploeg en Neckermann zijn fel bekritiseerd. Het zou een (te) makkelijke manier zijn om van personeel en te ruime arbeidsvoorwaarden af te komen. Er is geen wettelijke basis voor de procedure bij een prepack, maar deze is overgenomen uit de Angelsaksische praktijk.

Tegengeluiden zijn dat prepacks leiden tot substantieel banenbehoud. Uit onderzoek volgt dat in 83 faillissementen waarbij sprake was een prepack circa 46.00 werknemers ontslagen werden maar dat er naar schatting 33.500 werknemers weer aan het werk konden in een doorstart. Ook wordt gezegd dat het FNV beter had kunnen wachten op het Wetsvoorstel continuïteit ondernemingen I (Wco I) dat na de Estro affaire is ingediend bij de Tweede Kamer en daar ook al is aangenomen. De Eerste Kamer heeft een beslissing aangehouden in afwachting van de uitspraak van het Hof in de Estro zaak. En ja, het Europese arrest kan tot gevolg hebben dat werknemers die hun baan hebben verloren bij een doorstart een rechtszaak aanspannen tegen de doorstarter omdat zij op onterechte gronden zijn ontslagen. De vraag is wat dit betekent voor het voortbestaan van deze onderneming en haar werknemers. Als deze uitspraak zal leiden tot meer ‘echte’ faillissementen, zijn de werknemers slechter af en dat kan toch niet de bedoeling zijn van het FNV.